วิธีคำนวณ
สูตรที่ใช้
Markup ใช้ต้นทุนเป็นฐาน ขณะที่ Margin ใช้ยอดขายเป็นฐาน
ตัวอย่างการคำนวณ
ต้นทุน 700 บาท ขาย 1,000 บาท มี Markup ประมาณ 42.86%
Markup กับ Margin ทำให้ตั้งราคาพลาดได้อย่างไร
สองคำนี้ใช้กำไรก้อนเดียวกันแต่หารด้วยคนละฐาน Markup หารด้วยต้นทุน Margin หารด้วยราคาขาย ถ้าคุณต้องการกำไร 30% ของยอดขาย แต่ตั้งราคาด้วยการบวก 30% จากต้นทุน จะได้ Margin จริงเพียงประมาณ 23% ส่วนต่างนี้อาจหมายถึงกำไรทั้งปีที่หายไป
Markup จะสูงกว่า Margin เสมอเมื่อมีกำไร และสามารถเกิน 100% ได้ ขณะที่ Margin ไม่มีทางถึง 100%
ตารางเทียบที่ใช้บ่อย
- Markup 25% = Margin 20%
- Markup 50% = Margin 33.33%
- Markup 66.67% = Margin 40%
- Markup 100% = Margin 50%
- Markup 150% = Margin 60%
ใครนิยมใช้ Markup
ร้านค้าส่ง ร้านวัสดุก่อสร้าง และผู้ผลิตที่ตั้งราคาจากต้นทุนมักใช้ Markup เพราะคิดง่ายจากใบแจ้งหนี้ซัพพลายเออร์ ส่วนฝ่ายบัญชีและการเงินมักรายงานเป็น Margin เพราะเทียบกับรายได้ได้ตรง เมื่อคุยกับคนอื่นจึงควรถามให้ชัดว่ากำลังพูดถึงตัวเลขไหน
เริ่มต้นใช้งาน
คู่มือการใช้งานเบื้องต้น
- ต้นทุน (บาท): ต้นทุนสินค้าหรือบริการ
- ราคาขาย (บาท): ราคาที่เสนอขาย
อ่านผลอย่างไรไม่ให้เข้าใจผิด
Markup ใช้ต้นทุนเป็นฐาน การบวกเพิ่มจากต้นทุน 30% ไม่ได้ทำให้ได้กำไรคิดเป็น 30% ของราคาขาย
ลองเทียบอีกสถานการณ์
ต้นทุน 100 บวก Markup 30% ขาย 130 มีกำไร 30 แต่ Margin เท่ากับ 30 ÷ 130 หรือประมาณ 23.08%
คำถามที่พบบ่อย
แปลง Markup เป็น Margin อย่างไร?
Margin = Markup ÷ (1 + Markup) เช่น Markup 40% คือ 0.40 ÷ 1.40 = 28.57% ทิศกลับคือ Markup = Margin ÷ (1 − Margin)
Markup ควรเป็นเท่าไรถึงพอ?
ไม่มีตัวเลขเดียวที่เหมาะทุกธุรกิจ ต้องพอครอบคลุมค่าใช้จ่ายคงที่ ค่าธรรมเนียม ส่วนลด และของเสีย ร้านที่มีค่าเช่าสูงหรือขายของชิ้นละน้อยต้องการ Markup สูงกว่าธุรกิจที่ขายปริมาณมาก
ถ้าลดราคา 20% จาก Markup 50% ยังกำไรไหม?
ต้นทุน 100 ขาย 150 ลด 20% เหลือ 120 ยังกำไร 20 บาท หรือ Markup เหลือ 20% แต่ถ้าลด 35% จะขายได้ 97.50 บาทซึ่งต่ำกว่าทุน การตั้งส่วนลดจึงต้องย้อนดู Markup เดิมเสมอ
ต้นทุนควรรวม VAT ไหม?
ถ้ากิจการจด VAT ให้ใช้ต้นทุนก่อน VAT และราคาขายก่อน VAT ถ้าไม่ได้จด VAT ภาษีซื้อขอคืนไม่ได้ จึงนับเป็นต้นทุนและใช้ราคารวม VAT ได้
ใส่ราคาขายต่ำกว่าต้นทุนจะเห็นอะไร?
Markup จะติดลบ แสดงว่าขายขาดทุน เช่น ทุน 100 ขาย 90 ได้ −10% ใช้ตรวจราคาล้างสต็อกได้ว่าขาดทุนกี่เปอร์เซ็นต์ของทุน