วิธีคำนวณ
สูตรที่ใช้
จำนวนขายถูกปัดขึ้นเป็นหน่วยเต็ม และยังไม่รวมภาษีหรือความสูญเสียที่ไม่ได้กรอก
ตัวอย่างการคำนวณ
ต้นทุนคงที่ 50,000 บาท กำไรส่วนเกินหน่วยละ 200 บาท ต้องขาย 250 หน่วยจึงคุ้มทุน
แยกต้นทุนคงที่กับต้นทุนผันแปรให้ถูก
จุดคุ้มทุนแม่นยำได้เมื่อแยกต้นทุนสองประเภทออกจากกันถูกต้อง ต้นทุนคงที่คือรายจ่ายที่ต้องจ่ายแม้ขายไม่ได้สักชิ้น ส่วนต้นทุนผันแปรเพิ่มขึ้นตามจำนวนที่ขาย
- ต้นทุนคงที่: ค่าเช่า เงินเดือนประจำ ค่าผ่อนอุปกรณ์ ค่าอินเทอร์เน็ต ค่าซอฟต์แวร์รายเดือน
- ต้นทุนผันแปร: วัตถุดิบ บรรจุภัณฑ์ ค่าธรรมเนียมต่อออเดอร์ ค่าคอมมิชชันพนักงานขาย ค่าส่ง
กำไรส่วนเกินต่อหน่วยคือหัวใจ
ราคาขายลบต้นทุนผันแปรเรียกว่ากำไรส่วนเกิน (Contribution Margin) เป็นเงินที่แต่ละหน่วยส่งไปช่วยจ่ายค่าใช้จ่ายคงที่ ถ้ากำไรส่วนเกินเพิ่มจาก 200 เป็น 250 บาท ร้านที่มีต้นทุนคงที่ 50,000 บาทจะคุ้มทุนที่ 200 หน่วยแทน 250 หน่วย การขึ้นราคาหรือลดต้นทุนวัตถุดิบเพียงเล็กน้อยจึงเปลี่ยนเป้ายอดขายได้มาก
แปลงผลเป็นเป้าหมายรายวัน
เมื่อได้จำนวนหน่วยต่อเดือน ให้หารด้วยวันเปิดร้าน เช่น 250 หน่วยใน 26 วันคือประมาณ 10 หน่วยต่อวัน ตัวเลขนี้ใช้ตรวจหน้าร้านได้ทุกวันว่ายังอยู่ในเส้นทางคุ้มทุนหรือไม่ และถ้าต้องการกำไรเป้าหมาย ให้นำกำไรที่ต้องการบวกเข้าไปในต้นทุนคงที่ก่อนคำนวณ
เริ่มต้นใช้งาน
คู่มือการใช้งานเบื้องต้น
- ต้นทุนคงที่ (บาท): ค่าเช่า เงินเดือน และค่าใช้จ่ายที่ไม่เปลี่ยนตามยอดขาย
- ราคาขายต่อหน่วย (บาท/หน่วย): รายรับที่ได้จากการขายหนึ่งหน่วย
- ต้นทุนผันแปรต่อหน่วย (บาท/หน่วย): ต้นทุนที่เพิ่มขึ้นเมื่อขายสินค้าแต่ละหน่วย
อ่านผลอย่างไรไม่ให้เข้าใจผิด
จำนวนที่คุ้มทุนต้องปัดขึ้นเป็นหน่วยขายได้จริง สูตรนี้สมมติว่าราคาขายและต้นทุนผันแปรต่อหน่วยคงที่ และไม่มีข้อจำกัดกำลังผลิต
ลองเทียบอีกสถานการณ์
ต้นทุนคงที่ 1,000 ส่วนเกินต่อหน่วย 30 ได้ 33.33 จึงต้องขายอย่างน้อย 34 หน่วย ไม่ใช่ปัดลงเหลือ 33
ใช้เครื่องมือนี้เป็นส่วนหนึ่งของแผน
คำถามที่พบบ่อย
ขายหลายสินค้าราคาไม่เท่ากันใช้ได้ไหม?
ใช้ได้โดยหากำไรส่วนเกินเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักตามสัดส่วนยอดขายของแต่ละสินค้า แล้วกรอกเป็นราคาเฉลี่ยและต้นทุนผันแปรเฉลี่ย ผลจะถูกต้องเท่าที่สัดส่วนการขายจริงคงที่
ถ้าราคาขายต่ำกว่าต้นทุนผันแปรจะเกิดอะไร?
จะไม่มีจุดคุ้มทุน เพราะทุกหน่วยที่ขายเพิ่มทำให้ขาดทุนมากขึ้น ต้องแก้ราคาหรือต้นทุนก่อน ไม่ใช่เร่งยอดขาย
ต้องการกำไร 30,000 บาทต่อเดือนคำนวณอย่างไร?
บวก 30,000 เข้าไปในต้นทุนคงที่ แล้วคำนวณตามปกติ เช่น ต้นทุนคงที่ 50,000 บวกกำไรเป้าหมาย 30,000 เป็น 80,000 หารกำไรส่วนเกิน 200 ได้ 400 หน่วย
เงินลงทุนตกแต่งร้านนับเป็นต้นทุนคงที่ไหม?
นับได้ในรูปของค่าเสื่อมหรือยอดผ่อนต่อเดือน เช่น ตกแต่ง 240,000 บาทตั้งใจคืนทุนใน 2 ปี ให้นับเดือนละ 10,000 บาท ไม่ควรใส่ทั้งก้อนในเดือนเดียว
จุดคุ้มทุนเป็นยอดเงินได้ไหม?
ได้ นำจำนวนหน่วยคุ้มทุนคูณราคาขาย เช่น 250 หน่วย × 500 บาท = 125,000 บาท คือยอดขายขั้นต่ำต่อเดือนที่ไม่ขาดทุน