วิธีคำนวณ
สูตรที่ใช้
ผลจริงขึ้นกับทิศ เงา อากาศ โหลดกลางวัน ค่าเสื่อมแผง การรับประกัน และเงื่อนไขเชื่อมต่อระบบ
ตัวอย่างการคำนวณ
ระบบ 5 kW แดดเฉลี่ย 4 ชั่วโมง ประสิทธิภาพ 80% จะผลิตได้ประมาณ 5,840 kWh ต่อปี
ไฟที่ผลิตได้กับไฟที่ประหยัดได้ไม่เท่ากัน
ระบบ 5 kW ที่แดดเฉลี่ย 4 ชั่วโมงต่อวันและประสิทธิภาพรวม 80% ผลิตไฟได้ประมาณ 5,840 kWh ต่อปี แต่ไฟที่ช่วยลดบิลคือส่วนที่บ้านใช้เองในช่วงกลางวันเท่านั้น ถ้าใช้เอง 80% จะลดการซื้อไฟได้ประมาณ 4,672 kWh ที่ 4.5 บาทต่อหน่วยคิดเป็นราว 21,000 บาทต่อปี หักค่าดูแล 2,000 บาท เหลือประหยัดสุทธิราว 19,000 บาท ระบบราคา 180,000 บาทจึงคืนทุนประมาณ 9.5 ปี
บ้านที่คนอยู่กลางวัน เปิดแอร์ หรือมีเครื่องใช้ไฟฟ้าทำงานช่วงแดดจัดจะได้ประโยชน์มากกว่าบ้านที่ออกไปทำงานทั้งวัน
เพิ่มสัดส่วนการใช้ไฟเอง
- ตั้งเวลาเครื่องซักผ้า ปั๊มน้ำ และเครื่องทำน้ำอุ่นให้ทำงานช่วงกลางวัน
- ชาร์จรถไฟฟ้าช่วงกลางวันถ้ามีรถจอดอยู่บ้าน
- เลือกขนาดระบบให้ใกล้กับการใช้ไฟกลางวัน แทนการติดใหญ่ที่สุดที่หลังคารับได้
- พิจารณาแบตเตอรี่เก็บพลังงาน ซึ่งเพิ่มต้นทุนแต่ช่วยใช้ไฟช่วงเย็น
ชั่วโมงแดดในไทย
ประเทศไทยมีค่าพลังงานแสงอาทิตย์ค่อนข้างดี ผู้ติดตั้งมักใช้ชั่วโมงแดดสูงสุดเทียบเท่าราว 4–5 ชั่วโมงต่อวัน ค่าจริงต่างกันตามพื้นที่ ฤดู ทิศและความชันของหลังคา และเงาจากต้นไม้หรืออาคาร ขอให้ผู้ติดตั้งประเมินผลผลิตจากหลังคาจริงของคุณ
เริ่มต้นใช้งาน
คู่มือการใช้งานเบื้องต้น
- ค่าติดตั้งระบบ (บาท): ราคาอุปกรณ์และติดตั้งสุทธิ
- ขนาดระบบ (kW): กำลังติดตั้งแผงรวม
- ชั่วโมงแดดเฉลี่ย (ชั่วโมง/วัน): Peak sun hours โดยประมาณของพื้นที่
- ประสิทธิภาพระบบรวม (%): หักความสูญเสียจากความร้อน อินเวอร์เตอร์ และสายไฟ
- สัดส่วนไฟที่ใช้เอง (%): สัดส่วนพลังงานที่ลดการซื้อไฟจากโครงข่าย
- ค่าไฟเฉลี่ย (บาท/kWh): อัตราเฉลี่ยจากบิล
- ค่าดูแลต่อปี (บาท): ทำความสะอาด ตรวจระบบ และค่าใช้จ่ายเฉลี่ย
อ่านผลอย่างไรไม่ให้เข้าใจผิด
ไฟผลิตได้ไม่เท่ากับไฟที่ลดการซื้อจากโครงข่ายทั้งหมด สัดส่วนใช้เองจึงสำคัญ และสูตรยังไม่จำลองการเสื่อมกำลังผลิตตลอดอายุ
ลองเทียบอีกสถานการณ์
ผลิต 5,000 kWh แต่ใช้เอง 60% จะมีเพียง 3,000 kWh ที่ใช้คำนวณลดบิลตามสูตรนี้ ส่วนส่งออกต้องประเมินแยก
คำถามที่พบบ่อย
ขายไฟคืนให้การไฟฟ้าได้ไหม?
มีโครงการรับซื้อไฟฟ้าจากโซลาร์ภาคประชาชนในบางช่วง โดยมีเงื่อนไขขนาดระบบ อัตรารับซื้อ และการขออนุญาต ส่วนไฟที่ส่งออกมักได้ราคาต่ำกว่าไฟที่ซื้อ ควรประเมินแยกจากเครื่องมือนี้
แผงโซลาร์ใช้ได้กี่ปี?
แผงส่วนใหญ่มีการรับประกันกำลังผลิตประมาณ 25 ปี โดยกำลังผลิตลดลงเล็กน้อยทุกปี ส่วนอินเวอร์เตอร์มักมีอายุสั้นกว่าและอาจต้องเปลี่ยนระหว่างทาง ควรเผื่อค่าใช้จ่ายนี้
ต้องขออนุญาตอะไรบ้าง?
การติดตั้งที่เชื่อมต่อกับระบบไฟฟ้ามักต้องแจ้งหรือขออนุญาตการไฟฟ้าและหน่วยงานท้องถิ่น ผู้ติดตั้งที่มีประสบการณ์มักดำเนินการให้ ควรถามให้ชัดก่อนทำสัญญา
ค่าไฟเฉลี่ยควรใช้ตัวเลขไหน?
ใช้ยอดค่าไฟรวมหารจำนวนหน่วยในบิล ซึ่งรวมค่า Ft และ VAT ถ้าค่าไฟมีแนวโน้มขึ้น ระยะคืนทุนจริงอาจสั้นกว่าที่คำนวณ
ประสิทธิภาพระบบรวม 80% หมายถึงอะไร?
หมายถึงการสูญเสียจากความร้อน ฝุ่น สายไฟ และอินเวอร์เตอร์ ทำให้ไฟที่ใช้ได้จริงต่ำกว่ากำลังผลิตตามป้าย ค่า 75–85% เป็นช่วงที่ใช้ประมาณการกันทั่วไป